Hersentumor

Doneer nu!

Epilepsie en uitvalsverschijnselen

Uitvalsverschijnselen en epileptische aanvallen hangen vooral samen met de plaats waar de tumor zich in de hersenen bevindt.

Epilepsie

Epilepsie wordt veroorzaakt door een lokalisatie van de tumor in of bij de hersenschors, waarbij de tumor bepaalde delen van de hersenschors prikkelt. Een epileptische aanval, een insult, is vaak het eerste teken van een hersentumor.

Er bestaat verschillende soorten aanvallen. Voorbeelden zijn grote aanvallen met bewustzijnsverlies en ritmische trekkingen van armen en benen (een gegeneraliseerde tonisch-clonische aanval) en kleine (partiële) aanvallen met verschijnselen zoals trekkingen, verstijving of gevoelsstoornissen op één plaats in het lichaam, bijvoorbeeld in een arm of been. De meeste epileptische aanvallen zijn goed te herkennen als epilepsie, maar er bestaan ook zeldzamere, moeilijk te herkennen soorten aanvallen. De plaats van de tumor in de hersenen bepaalt mede wat voor verschijnselen er bij een aanval optreden. Kenmerkend voor een epileptische aanval is dat het in aanvallen optreedt, meestal kort duurt (enkele seconden of minuten) en vanzelf weer overgaat. Voor uitgebreide informatie over epilepsie: zie omgaan met epilepsie.

Uitvalsverschijnselen

Onder neurologische uitvalsverschijnselen verstaat men uitval van motoriek (verlamming), van het gevoel (‘verdoofd gevoel’) en van gehoor, gezichtsvermogen of spraak. De aard van het functieverlies hangt nauw samen met schade aan een specifiek deel van de hersenen (zie figuur). In principe kan elke functie aangedaan worden. Er bestaan gebieden in de hersenen, waar een tumor een groot volume kan innemen voordat uitvalsverschijnselen optreden. Deze gebieden worden wel ‘stille’  hersengebieden genoemd, maar dit is eigenlijk onjuist: alle  hersengebieden dragen bij aan het functioneren van de hersenen als geheel. Een typisch voorbeeld is een tumor in het voorste deel van de hersenen (frontale kwabben). Patiënten met een frontale tumor kunnen lijden aan veranderingen van het karakter en ‘onhandigheid’. Op andere plaatsen in de hersenen kunnen kleine beschadigingen soms forse symptomen geven. Zo kan een tumor in de linker slaapkwab (temporaalkwab) woordvindstoornissen veroorzaken: een patiënt weet wat hij of zij wil zeggen, maar kan niet op de juiste woorden komen en kan woorden niet goed begrijpen. Andere klachten, met het bijbehorende hersengebied tussen haakjes, zijn:

  • krachtsverlies (motore cortex, hersenstam)
  • geheugenstoornissen (temporaal kwab en verschillende andere gebieden)
  • klachten van evenwicht en coördinatie (kleine hersenen oftewel cerebellum)
  • doofheid (brughoek)
  • gezichtsvelddefecten, blinde vlekken in een deel van het gezichtsveld (occipitale cortex).